Ideeën over hoe de wereld te verbeteren door de mensheid te verenigen, zijn van alle tijden. De grote filosofen hebben het daarbij vrijwel niet over de (praktische) grenzen van hun ideeën, ze denken namelijk na over wat grenzen overbodig maakt. “Er bestaat namelijk niemand die zo’n naargeestige, onbuigzame voorstander van een moreel hoogstaand leven is […]
Deze tekst is verschenen in de Filosofiescheurkalender 2016 op 17 april. ‘De concrete uitwerking van de vraag naar de zin van het zijn is het oogmerk van de volgende verhandeling. De interpretatie van de tijd als mogelijke horizon van welk zijnsverstaan ook is het voorlopige doel ervan.’ – Martin Heidegger in Zijn en Tijd (1927) Het magnum […]
Ethisch egoïsme en het Utilisme zijn elkaars tegenovergestelde uitersten, maar tegelijkertijd ontmoeten ze elkaar op de grens. Beide filosofieën beschouwen geluk als leidinggevend. Op een haast berekenende manier bepaalt de hoeveelheid geluk keuzes in het handelen. “De wereld zou veel beter zijn als men sociale veranderingen teweeg kon brengen louter door een logisch consistent moreel […]
Sommige boeken gaan alle verwachtingen te boven en De vele levens van Amory Clay van William Boyd is er zo één. Boyd is in de Engelse taal al lang een gevestigde naam en in Nederlands werd hij voornamelijk bekend als de auteur van Solo (een van de nieuwe delen van de James Bond serie) dat verscheen […]
Aangezien deze rubriek geïnspireerd is door het werk van Rudy Kousbroek (en dan met name zijn Fotosynthese-serie: Opgespoorde wonderen, Verborgen verwantschappen en Het raadsel der herkenning), is het niet meer dan logisch om hier ook stil te staan bij zijn werk. Kousbroek liet zich inspireren door een foto, schreef er dan een eigen verhaal bij. […]
Deze tekst is geschreven voor en verschenen op www.zinweb.nl op 29 maart 2016. “De taak van universele pragmatiek, is de identificatie en reconstructie van universele condities van mogelijke wederzijds begrip.” – Jürgen Habermas in On the Pragmatics of Communication, 1998. Hoewel vandaag de dag de meesten van ons wel voor meningsvrijheid zijn, deinzen we toch meestal […]
Deze tekst is verschenen in de Filosofiescheurkalender 2016 0p 26 maart. ‘Alles stroom en niets beklijft.’ (Panta rhei kai ouden menei) – Heraclitus in Over de natuur Heraclitus (ca. 500 v.Chr.) werd door veel van de grondleggers van de Griekse filosofie gezien als de meest raadselachtige en diepzinnige, en kreeg van hen daarom de bijnaam ‘de […]
Deze tekst is geschreven voor en verschenen op www.zinweb.nl op 24 maart 2016. “Fragt aber gehört” – Immanuel Kant in Beantwortung der Frage: Was ist Aufklärung? (1784) Van de eerste filosofen, tot aan de denkers van nu; als ze over de vrijheid van meningsuiting hebben gedacht, dan was dat als onderdeel van uiteenzettingen over staatsvorming […]
Deze tekst is verschenen in de Filosofiescheurkalender 2016 op 16 maart. ‘Inderdaad behoort afwezigheid van elk doel, van elke grens, tot het wezen van de wil op zichzelf, die een eindeloos streven is.’ – Arthur Schopenhauer in De wereld als wil en voorstelling (1818). Sinds Immanuel Kant (1724-1804) het Ding-an-Sich vorm gaf in de zeventiende eeuw, […]
Dit stuk is geschreven voor en verschenen op www.zinweb.nl op 21 maart 2016. “De mens maakt zichzelf; hij is niet meteen helemaal af, hij maakt zichzelf door de keuze van zijn moraal, en de druk der omstandigheden is van dien aard dat hij er géén kan kiezen. Wij definiëren de mens slechts met betrekking tot […]