Sharon Hagenbeek

Boekenkrant Column: Het oude vertrouwde literaire racisme

by

Thuis is mij gelukkig altijd geleerd dat het slecht is om te discrimineren en ik voelde me stiekem zelfs een beetje trots nadat ik naar Dubai verhuisd was. In tijden als deze had ik er geen moment bij stilgestaan dat ik naar een Arabisch land verhuisde. We kennen allemaal het beeld van de Islamitische wereld als een regio van extreme ideeën; waar alle niet-Moslims onwaardig zijn, en vrouwen ondergeschikt zijn aan de man. Schrikbeelden uit Saudi-Arabië, zoals in de internationale bestsellers van Jean Sasson over de Saudische prinsessen; of de dramatische verhalen uit de collectie Bewogen Vrouwenlevens van Uitgeverij Arena. Het leest allemaal makkelijk weg, maar ze voeden ook onterechte misconcepties over de regio. Hier in Dubai valt het allemaal nogal mee; Dubai is zozeer een melting pot van culturen dat de Emiratische bevolking zelfs een minderheid vormt. Toch ben ik waarschijnlijk meer racistisch nu dan ik ooit geweest ben in Nederland – maar niet naar de Arabieren. Als je problemen hebt en vriendelijke mensen zoekt, dan moet je bij een Arabier aankloppen – die helpen altijd, ze moeten niets weten van een betaling, en na afloop zullen ze je nog net niet bedanken dat ze je mochten helpen. Als je een vrouw bent zit je helemaal goed; Arabische mannen dragen vrouwen op  handen. Dat is wel anders met het merendeel van de mensen waar je mee te maken krijgt. Die zijn Indiaas, Pakistaans, Sri Lankees of Filippijn; de arbeiders. Ze bouwen de gebouwen, ze zorgen ervoor dat alles er spik en span uitziet, ze bedienen je bij je zwembad, ze bereiden je eten, ze helpen je in de winkel en ze geven je de wekelijkse massage. Ze doen letterlijk alles voor geld, en tegelijkertijd naaien ze je een oor aan waar je bij staat. Zonder blikken of blozen wordt de prijs verdubbeld omdat je Europees bent, zelden komen ze hun afspraken na en als je ze vooraf betaalt, zie je ze gewoon nooit meer terug. Ze hebben geen enkele moeite om een toneelstukje met tranen op te voeren om nog wat extra geld los te peuteren. Als je niet boos wordt, dan hebben ze maling aan je. Je kunt dan ook maar beter gelijk laten zien dat er niet met je te sollen valt, ondanks dat je ze liever minder zou discrimineren, ze eerlijker en vriendelijker zou willen behandelen. Het voelt als een noodzakelijk kwaad: je komt de dag niet door als je geen onderscheid maakt op basis van nationaliteit. Het doet bijna verlangen naar Sassons horrorverhalen. Dan zijn de Arabieren tenminste weer de grote schurken. Voor een Nederlander is dat een veel comfortabeler soort racisme.

 

Deze column is geschreven voor en verschenen in de Boekenkrant van december, zie: www.boekenkrant.com.

Literature