Recensie van De Landweg – Martin Heidegger, vertaald door Jacob van Sluis en ingeleid door Alfred Denker, Uitgeverij Damon, 2001, 6,76 euro.
Martin Heidegger schreef in 1949 Der Feldweg, een bezinning waarin Heidegger zijn herinneringen aan een landweg in zijn geboorteplaats Messkirch verwerkt. Het is een mooie tekst en over het algemeen juich ik alle vertalingen van Heidegger’s werk toe, maar bij deze vertaling plaats ik toch zo mijn kanttekeningen. Voor een vertaling van een filosofisch werk en zeker voor een van een werk van Heidegger is het belangrijk om goed overwogen woorden te gebruiken en dat is bij dit boekje ook gebeurd, dus daar ligt het niet aan. Mijn probleem met dit boekje is dat het enkel een vertaling van een tekst van nog geen vier pagina’s bevat.
De inleidende pagina’s, het nawoord en een paar foto’s van het de landweg in kwestie, maken het grootste deel op van deze publicatie. De tekst is in het Duits verschenen in de Gesamtausgabe van Heideggers werk (13 Aus der Erfahrung des Denkens (1910–1976), ed. H. Heidegger, 1983, 2nd edn. 2002, VIII, 254p). De keuze om het als een aparte publicatie uit te brengen is opvallend. Ja, in het Duits is het ook als een boekje van zeven(!) pagina’s verschenen. Maar, de inleider Alfred Denker weet ons ook mee te delen dat de uitgeverij een aantal teksten van Heidegger laat vertalen die met dit boek tot een reeks behoren. De andere vier teksten zijn wel samengevoegd in de andere twee delen van de serie. Dus ondanks dat dit boekje maar 6,76 euro kost, voelt het nog als geldklopperij.
In een bundel zou deze tekst ook wel tot zijn recht. Het is een ontzettend mooie tekst die laat zien hoezeer Heidegger zichzelf ziet als een kleine generatie van natuurmensen die het oorspronkelijke zijn nog kunnen horen spreken.
“Niemand verwerft het [schalkse weten] die het niet heeft. Die het hebben, hebben het van de landweg. Op zijn pad ontmoeten de winterstorm en de oogstdag elkaar, treffen de opwekkende prikkeling van het voorjaar en het gelaten sterven van de herfst elkaar, en merken het spel van de jeugd en de wijsheid van de ouderdom elkaar op. Maar in een unieke harmonie, waarvan de landweg zwijgzaam een echo met zich heen en weer voert, is alles verschalkt.”
Het is een van Heidegger’s pogingen om met een poëtische schrijfstijl zijn filosofische ideeën te onderbouwen. Niet onsuccesvol, is deze tekst inderdaad een aanwijzing naar “de oorsprong van zijn filosofie” zoals dhr. Denker ons informeert. Zijn woorden ten geleide gebruiken de meeste pagina’s van dit boekje en gaan voornamelijk over de samenhang van deze tekst met de andere delen uit de vertalingreeks. Het is inderdaad belangrijk dat Heidegger’s teksten beschikbaar worden voor velen in plaats van alleen de Duitse lezers, maar als je elke tekst – hoe klein ook – apart gaat uitgeven dan zullen die teksten ook alleen beschikbaar zijn voor de meer welgestelde.