Augustinus doet in Confessiones uitgebreid verslag van zijn lectuur als kind en jonge man. In het leesverslag geeft Augustinus aan hoe het lezen van de Bijbel hem tot het juiste inzicht heeft gebracht. Om deugdelijk te zijn en innerlijke wijsheid te ervaren dient men de bijbel te lezen en daarmee God te volgen, want de wijsheid is bij God.
Dit toont dat Augustinus heel duidelijk aangeeft dat de literatuur wel degelijk kan leiden tot vergaren van inzicht voor de lezer. Het wordt echter paradigmatisch omdat de literatuur tot niet meer dan één boek, de Bijbel, verwordt. Alle anderen boeken worden bij deze monddood gemaakt om ook maar iets van echt inzicht in de wijsheid aan te kunnen leveren. Die wijsheid is immers alleen bij God, en de Bijbel is het door God aangewezen boek. Augustinus geeft zelfs heel letterlijk aan hoe hij door God gewezen wordt op het lezen van de Bijbel, door een kind dat roept: Tolle, legge (Neem en lees). De andere boeken zijn enkel bedoeld om de bekeringservaring te bevorderen.
Hedendaagse denkers roemen Augustinus niet alleen als een groot filosoof maar ook als een groot schrijver. Een van de literaire kwaliteiten van Augustinus in Confessiones is de manier waarop hij een ervaring weergeeft en beschrijft. Tevens is de bekeringservaring weergegeven met mystieke vorm en daarmee duidelijk niet licht te beschouwen. De ontwikkeling van zijn relatie met God en zijn bekering zijn met overwonnen moeilijkheden weergegeven. Dit werk is zeker niet enkel een dictaat dat tot doel dat men zich laat bekeren, maar zelf vind ik het niet bijzonder literair bekoorlijk.

1 reactie tot nu toe ↓
1 Kees Diekstra // 2 jan 2010 at 18:47
Ik ben ervan overtuigd dat Augustinus naast filosoof etc. ook literator is. Er staan prachtige passages in zijn Confessiones.
Wat de bijbel betreft, hij staat daar heel wat vrijer tegenover dan ook nu nog. Hij gaat niet uit van de bijbel, maar gebruikt haar als illustratie, als beelden van een ervaren werkelijkheid. Bij hem is er niet de ketterij van de letterlijkheid, om met Reve te spreken.
Mijn reactie is rijkelijk laat, maar ik heb onlangs pas een weblog geopend. Wellicht de moeite waard om eens te kijken.
met vriendelijke groet,
kees diekstra
Reageer