Terug in Nederland had ze onder andere twee jaar een column voor Esta. Een interessanter detail is dat ze ook zeven jaar bij een uitgeverij de ongevraagd aangeboden manuscripten heeft zitten lezen. Dit lezen is de openingsscène van De Gifmengster. Ze rekent uit dat meer er dan tienduizend manuscripten door haar handen zijn gegaan. ‘Je word je daardoor bewust van wat goed is. Mensen hebben vaak het idee dat ze iets plechtigs moeten laten zien, omdat ze iets bijzonders aan het doen zijn. Dat opblazen is niet goed en daar moet je aan voorbij.’

‘Of men gaat heel erg lang een verhaal beginnen. Het opstaan, het openen van de gordijnen, de tanden die gepoetst worden. Terwijl je eerst die spanning van het verhaal moet laten zien. De lezer moet wel verder willen lezen. Zijn fantasie moet geprikkeld worden. Dat kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door de mooie stijl of de bloeddruppels die in het rond gaan. Ook moet je nadenken over je onderwerp. En heel veel oefening in het beeldend schrijven toont ook de hand van een schrijver.’

‘Met lesgeven kun je die bevindingen allemaal weer aan je leerlingen doorgeven. Heel veel leraren klagen. De leerlingen zouden alleen maar energie uit je zuigen. Maar ik denk dat als je er moe van wordt, dat je dan zelf iets fout doet. Als ik een leuke les heb gegeven, dan voel ik me goed. En mijn voldoening is dat er na 8 weken verhalen zijn en dat ze zo waanzinnig veel beter zijn dan de eerste versie aan het begin van de periode. Je ziet dat de leerlingen echt veel geleerd hebben.’

‘Het heet niet voor niets schrijversvakschool,’ zegt ze. ‘Schrijven is echt een vak, een ambachtelijk beroep. Door het veel te oefenen leer je. Ook lees ik veel How to boeken over schrijven. De giganten in het vak vertellen over hoe zij hun vak uitoefenen en dat is heel leerzaam. Om van dat soort auteurs te kunnen leren, is natuurlijk iets wat velen als niet iedereen kan doen.’

Als men spreekt over het ambacht van het schrijven dan blijkt vaak dat men de mannelijke auteur wel de ambacht ziet hebben, maar vrouwen niet. ‘Een vrouw wordt niet snel gezien als een schrijver van echte literatuur. Van vrouwen wordt wel gezegd dat ze vakmanschap hebben, maar binnen de literatuur ontkennen mannen vaak  dat het literaire talenten zijn. Meer dan de helft van mijn mannelijke collega’s maakt grapjes in de trant van: vrouwen kunnen niet schrijven. En je weet wat Freud over grapjes zei; daar zit een kern van waarheid in.’

Zij probeert zich er niets van aan te trekken. Ze neem niet bewust feministisch vrouwelijke personages. ‘Mannen zijn gewoon niet interessant genoeg om over te schrijven. Een vrouwelijk personage kies ik vanuit mijn eigen beleving. Goed schrijven heeft een bepaalde authenticiteit, die kan ik beter bereiken door het schrijven over een vrouw. Vrouwen zijn heel anders met hun lichaam bezig.’ En dat komt ook tot uiting in De Honger. ‘De vrouw heeft net zoveel mogelijkheden om een held te worden als een man. Moderne helden kunnen gigantische sukkels of een schizofrene zijn.’

Veel behoefte heeft ze niet om het gehele tijdsgewricht aan de kaak te stellen in haar werk, maar het is evenmin mogelijk om de tijdsgeest geheel uit haar werk te weren. ‘Een constante in mijn verhalen is meer dat ik graag over losers schrijf en dus niet als aanklacht. Het is recentelijk ook weer in de mode om van schrijvers te verlangen dat zij maatschappelijk geëngageerd schrijven. Maar daar ben ik het niet mee eens. Schrijven is iets persoonlijks. Je bent je eigen bron. Zo ontkom ik er niet aan om autobiografische elementen in mijn werk te verwerken. Dat geldt ook voor het boek waar ik nu aan werk. Dat gaat over een TBS-kliniek. Ik heb gemerkt dat anderen er nu ook mee bezig zijn. Dat het een zogeheten hype is. Maar daar trek ik me dus niets van aan. Ik wil kunnen blijven schrijven over wat ik zelf interessant vind. Als ik eenmaal weet hoe iets in elkaar zit dan ga ik het helemaal ontrafelen en analyseren.’

Share