Simone de Beauvoir (1908-1986) heeft een intrigerend leven geleid. Over dat leven is veel geschreven en ook zijn er meerdere films over haar leven gemaakt, zelfs recent nog zoals Les Amants du Flore uit 2006.
Voor het grosse van de mensen is haar leven intrigerend vanwege haar uitzonderlijke liefdesleven en niet vanwege de vele literaire werken die zij schreef. Ze heeft tijdens haar studietijd Jean Paul Sartre ontmoet. Daarmee bouwde ze een betekenisvolle relatie op die ver voorbij de seksuele ervaring gaat. Vele relaties hebben het seksuele contact als basis, de vraag is of dat ook voor hen beide de bepalende factor was. Ze hebben het seksuele contact na de eerste jaren niet meer voortgezet met elkaar. De verdere seksuele ervaringen hebben ze onverborgen gehouden voor elkaar, ze hebben ze zelfs proberen te delen met elkaar. Ze deelden hun andere vrouwelijke liefdespartners, maar ook niet altijd. Dit was in de jaren na Sartres doorbraak met L’être et le néant iets wat weinige begrepen, maar wat vele wisten.
Sartres naam als filosoof werd definitief gevestigd in 1943 met zijn magnus opus. Daarin zette hij een filosofie uiteen die hij later zelf behorend tot het existentialisme zou noemen. De relatie tussen Simone de Beauvoir en Sartre ontwikkelde in de oorlogsjaren verder. Het seksuele contact met elkaar verdween en werd vervangen door relaties met anderen. De reden dat men juist dit van hun relatie herinnert is omdat ze er zelf ook niet geheimzinnig over deden. Het paste bij hun existentialisme: ze hadden de verantwoordelijkheid tegenover elkaar en voor hen zelf om alle liefdes met de anderen toe te laten, het zou zelfbedrog zijn om de gevoelens voor de anderen te ontkennen.
Na Sartre is er een nog andere belangrijke man in De Beauvoirs leven geweest, dat is Nelson Algren. De Beauvoir ontmoette deze Amerikaanse schrijver na de oorlog tijdens een toer van lezingen door Amerika. Hij bracht haar in contact met werken die in Amerika op dat moment een belangrijk conflict behandelden. Het waren sociologische onderzoeken die probeerden aan te geven dat negers gelijk zijn aan blanken. De rassenstrijd zichtbaar op straat en in deze boeken tijdens haar reis door Amerika en dit tezamen hebben het voor haar mogelijk gemaakt om een belangrijke vergelijking te maken: de neger in Amerika werd net zo zijn gelijkwaardigheid miskend als de vrouw de hare.
Le Deuxième sexe volgde en werd een belangrijk werk voor feminsten en voor vrouwen in het algemeen. Het is moeilijk de impact van dit het werk na te gaan. Simone de Beauvoir presenteerde een fenomenologie van vrouwen; de tweede sekse. Zij toonde het onderscheid tussen seks en gender. Zij ging openlijk op zoek naar het betekenisveld van het begrip gender, met als inzet: gelijkheid voor de vrouw. Kenmerkend voor haar analyse van het begrip gender is dan ook haar bekende uitspraak: ‘Je wordt niet als vrouw geboren, je wordt een vrouw gemaakt’. Binnen de westerse historie was de vrouw onderdrukt, economisch niet zelfstandig en werd zij uitgebuit. Ook zijn vrouwen niet onderdrukt omdat zij de vrijheid niet op zich willen nemen. Zij leven als een kind, terwijl normaliter de pubertijd het moment is waarin men zich bewust wordt van de vrijheid. Vrouwen komen helemaal niet uit de pubertijd, zij blijven kind; het is de infantilisering van zichzelf, het is doen wat je wordt opgedragen, het is conventioneel. Volwassen worden is bewust worden van je eigen vrijheid. Daarmee schrijft zij het feminisme binnen de samenleving een belangrijke rol toe: het volwassenwordingproces van de vrouw.
De sociologische analyse van de rol en positie van de vrouw in de westerse samenleving maakt het mogelijk De Beauvoir te zien als socioloog en om haar filosofie te bestempelen tot afgeleide van Sartres existentialisme. Echter zij was existentialist op en top, maar had geenszins een zelfde filosofie als Sartre. Sartre beschouwde de vrijheid tot iets wat behoort tott het menselijk bewustzijn, terwijl De Beauvoir de vrijheid beschouwde als vrijheid om van dit gegeven gebruik te kunnen nemen, zich vrij willen. Het aspect van de wilskracht komt veel sterker naar voren dan bij Sartre, de werkelijkheid is bij De Beauvoir als een bijkomstigheid. En belangrijker De Beauvoir had meer aandacht voor het kind, de oudere en de vrouw en dus niet alleen aandacht voor de mens voor de filosofie: de man.

1 reactie tot nu toe ↓
1 Anaïs // 27 mei 2009 at 20:38
Bedankt voor deze verduidelijking over Simone de Beauvoir.
Ik moet er een opstel over maken en nu begrijp ik het veel beter.
U legt u haar filosofie goed uit en ziet verder dan enkel het pure feminisme.
Reageer