Mireille Calle-Gruber is director of the Centre de Recherches en Etudes Féminines et de Genres (CREF & G) and professor at the University of Paris III – Sorbonne Nouvelle, and has written a lot about the literature of amongst others Hélène Cixous, Marguerite Duras and Claude Simon. She also has written literature herself, some of her novels are: Tombeau d’Akhnaton (La Différence, 2006) and Consolation (La Différence, 2010). She was considered as one of Derrida’s personal friends. In the Honours Class Reading Derrida, she spoke about his work on literature and there subsequent discussions she had with him on the topic.

As biographer of Jacques Derrida, Benoît Peeters admits he ‘often felt dizzy’ with the task of writing the biography Derrida. Yet, in the short time since its appearance in 2010, with its translation to English still to come next year, it has already become one of the classics for those first venturing into Derrida’s thinking. It wasn’t the first book by Peeters; in fact, he’s responsible for many titles, including biographical material about Paul Valéry and Hergé, and he is best known for his series of graphic novels, Les Cités Obscures. Peeters proved himself to be a very conscious biographer.

At Lehigh University (PA), dr. Nitzan Lebovic works as Assistant Professor of History, and holds a chair in Holocaust Studies and Ethical Values. As such, he is of course very familiar with the work of Derrida, who is pre-eminently a Jewish thinker. However, there is much more that binds him to Derrida. Lebovic wrote articles about film, literature, and the intellectual history of contemporary politics. Currently he is writing a book about German Jewish Tempoarlity. Via Derrida he learned how to think beyond the structuralistic paradigm.

Filosoof, columnist, schrijver en jurist Marjolijn Februari (1963) heeft niet de meest gebruikelijke stijl. Het schrijverschap betekent voor haar niet het teruggetrokken leven, verstopt van de wereld; of aan de lopende band nieuwe boeken produceren. Nee, zij wordt juist gekenmerkt door maatschappelijke betrokkenheid met een vaak onverwacht filosofisch geluid. Marjolijn Februari over de clichés van het schrijverschap.

Afgelopen december werd Maarten van Rossem voor de tweede maal verkozen tot historicus van het jaar. Van Rossem onderscheidde zichzelf van de andere genomineerde door zijn gebruik van zijn kennis van de geschiedenis in het publieke debat, aldus de lezers van het Historisch Nieuwsblad.

‘Als verhaal vind ik het zeer geslaagd, maar het zou volstrekt onverantwoord zijn als de erin gehanteerde manier van schrijven een algemeen historische methode zou worden.’ Geert Mak over journalistiek, literaire non-fictie, geschiedschrijving en zijn nieuwe project.

Filosofie van gisteren kan heel nuttig zijn voor de problemen van vandaag de dag. Een goed voorbeeld daarvan is het existentialisme uit de jaren vijftig. Met kernbegrippen als authenticiteit en verantwoordelijkheid is het existentialisme haar toepasselijkheid nog lang niet verloren. Zo vertelt Ruud Welten, filosoof en schrijver van boeken als ‘Zinvol geweld. Sartre, Camus en Merleau-Ponty over terreur en terrorisme’ en ‘Jean-Paul Sartre. Fenomenologie van het Niets’.

[geschreven voor het Tijdschrift voor Humanistiek van december 2009]

Portret van een schrijver en zijn werk in de literaire traditie.

Deze zomer won Dulce Maria Cardoso de European Union Prize for Literature. Deze eer werd haar toegekend voor haar tweede roman Os Meus Sentimentos. Recent werd dit boek vertaald naar het Nederlands en is het verschenen onder de titel: “Violeta en de Engelen.” Land van herkomst, Portugal ontving het boek dankbaar, en nu kan ook Nederland er dan eindelijk van genieten.

This summer Dulce Maria Cardoso won the European Union Prize for Literature. This honour was bestowed upon her because of her second novel Os Meus Sentimentos. Recently this book was translated into Dutch and released under the title: “Violeta en de Engelen.” Portugal received the book gratefully, and now Holland can finally indulge itself.

Dit jaar is de Faculteit der Wijsbegeerte opgegaan in een andere faculteit. De geschiedenis van ons eigen instituut was kort, maar krachtig. Deze verandering zal de meesten niet ontgaan zijn. Sommigen reageerden ontzet en voor anderen was het niet veel meer dan een andere naam. Geschiedenissen zoals de onze gaan te vaak verloren en hoe is het ook mogelijk om alles goed te behouden, onthouden en met name door te geven? Daarom is een gesprek met een filosoof van de oude (Leidse) stempel, prof. dr. M.F. Fresco, een verrijking aan verloren tijden.

De voorzienigheid heeft het nodige voor Peter van der Hurk in petto gehad. In het najaar van 2008 deed hij mee aan het programma Het Zesde Zintuig. Sindsdien kwam zijn leven in sneltreinvaarttempo. Gesteund door zijn familie probeert Van der Hurk er ‘gewoon normaal onder te blijven’. Dat is wat hij met zijn recent verschenen biografie probeert te laten zien.

Als schrijver in hart en nieren – en naar eigen zeggen bovenal in het brein – is de taal niet iets dat hij zomaar voor lief neemt, hij heeft er juist veel aandacht aan besteed in zijn werk. Hij maakt ons graag bewust van wat de taal representeert, waar ze vandaan komt en hoezeer we haar als de normaalste zaak van de wereld beschouwen. Ook in dit gesprek schroomt hij niet om vergelijkingen te maken tussen de muziek, zijn vertaalwerk, het toneel en zijn eigen verhalen. Het resultaat is een ode aan de taal.

Een authentieke filosoof die in staat is om veel van de menselijke persoonlijkheid ruimte te geven binnen zijn filosofie. Dat is niet alleen de omschrijving van Sartre of een ander Franse existentialist, het is ook de omschrijving voor Ruud Welten. Ook hij gebruikt het leven, zijn eigen ervaring ermee en zijn contact met anderen erin, om zijn filosofie fijn te slijpen van de ruwe diamant tot een echt juweeltje.

Van alle genres is de historische roman misschien nog wel de meest opmerkelijk. Niet loutere fictie, maar een gesitueerd verhaal. Een geschiedenis wordt tot leven gebracht. Die geschiedenis kan een simpele setting zijn, maar bij de ‘echte’ historische roman is de historische gebeurtenis vaak juist het cruciale probleem in het boek. Daarom is de vraag bij dit genre is toch zeker wel: waarom precies is dit genre zo populair? En op welke manier is de schrijver of historicus met dit genre bezig? Om wat meer zicht te krijgen op deze vraagstukken sprak Jacqueline Zirkzee met ons over haar werk als historica en schrijfster van historische romans.

Hij is één van de grotere Nederlandse filosofen die geëxporteerd worden naar het buitenland. Alom erkend en gewaardeerd geschiedfilosoof Frank Ankersmit heeft zijn vorige boek nog niet gepubliceerd en hij vertelt alweer over de volgende twee boeken die momenteel bij Columbia University Press liggen om te verschijnen in het volgende jaar. En zoals men bij zo’n hoeveelheid misschien niet zou verwachten zijn de onderwerpen waar hij over schrijft wel gerelateerd. Hij vertelt graag over de lijn die hij ziet in zijn werk en over de verbindingen tussen zijn interessegebieden. Vanuit zijn eigen ervaring met de geschiedenis neemt hij ons mee naar de kernbegrippen van zijn geschiedfilosofische werk: de metafoor, de representatie en de ervaring.

In haar appartement treffen we Sharon Hagenbeek aan achter haar antieke bureautje, zo eentje met een klep en daarachter allerlei vakjes waarachter je veel verborgen papieren verwacht met daarop nog meer geheimen. Maar als je Sharon spreekt merk je al snel dat zij weinig geheimen bewaart. ‘Ik ben bepaald niet een gesloten persoon, ik heb zelfs veel van de dingen die ik schrijf online staan.’

Met een vroeg begonnen individuele invulling van het kunstenaarschap, zoekt Peter Bastiaanssen de postmoderne onderwerpen op. Net als zijn werk is een gesprek met hem prikkelend om over de eigen invulling van het hedendaagse leven na te denken.

Een amicale en ongedwongen omgang maakt nog geen vriendschap. Dat hier meer voor nodig is blijkt wel als je de heren Schliesser en Grunberg over vriendschap hoort discussiëren. Naast de vraag of er sprake is van een vriendschap tussen hen beiden is het eveneens twijfelachtig wat men überhaupt onder vriendschap kan verstaan. Kun je bijvoorbeeld stellen dat een heel waardevolle uitwisseling van ideeën of een vervulling van behoeften, dingen zijn die de omgang met een ander tot een vriendschap maken?

PJ Bruyniks is al lang een actief kunstenaar die zichzelf graag verwikkelt met het bedrijfsleven voor een contrastwerking. Ondanks dat dit voor een kunstenaar niet de meest voor de handliggende benadering van het vak is, streeft Bruyniks er juist naar om andere kunstenaars die meerwaarde te laten ontdekken. In zijn atelier middenin Amsterdam vertelt hij zijn verhaal.

Recentelijk was er veel commotie om het werk van Ellen Vroegh. Het zou dusdanig aanstotend zijn voor bepaalde minderheden dat de gemeente Ellen verzocht haar werk te verwijderen. Hierdoor was zij behoorlijk ontzet en zodoende vroeg ik haar hier om een interview.