Natuurlijk zijn sprookjes bedoeld voor kinderen, dat weet iedereen. Het leven verloopt niet zoals in deze vertellingen, laat staan dat de liefde bestaat zoals die voorkomt in bijvoorbeeld Sneeuwwitje. Maar waarom bestaan er dan sprookjes? Zijn wij dan echt alleen maar voor de gek gehouden door onze ouders die ons deze prachtige en soms heel realistische vertellingen vertelden?

Gedurende ons hele leven hebben we te maken met overgenomen normen en waarden. Ook de sprookjes die wij tegen kwamen in onze jeugd hebben bijgedragen aan onze ervaring van de wereld, van ons leven en van de liefde. Niet alleen de normen en waarden over goed en kwaad, over onze ideale geliefde of over onze behandeling van die geliefde, maar ook onze eigen ideeën over hoe we ons behoren te gedragen als we verliefd zijn gebaseerd op deze voorgespiegelde idealen.

De bekendste schrijvers van sprookjes zijn de gebroeders Jacob en Wilhelm Grimm. Minder bekend is dat beiden beroemd taalkundigen waren. Hij en zijn broer zochten naar algemene ideeën van de mens en zagen het magische wereldbeeld van de sprookjes vol met karikaturen. De sprookjes die zij geschreven hebben, hebben zij dan ook opgeschreven en bewerkt. Net als menig van hun tijdgenoten in de Romantiek vonden ze het belangrijk dat de vertellingen gedocumenteerd werden, omdat zij een kern van waarheid zouden bevatten. En misschien hadden ze daarmee ook wel gelijk; immers wie kan zich niet vinden in een rol van de knappe prins of prinses die gekweld wordt door een boze heks, die het hart van zijn of haar geliefde wil veroveren, of waar alleen maar het lot van de gehele wereld vanaf hangt? Maar betekent dit dat we ons moeten neerleggen bij de realiteit dat we geen prins of prinses zijn of juist dat we ons als die helden en heldinnen moeten gedragen? En hoe gedraagt deze zich dan, want alles wat het sprookje niet verteld is hoe men ‘nog lang en gelukkig verder leeft’?

Jaar in jaar uit worden sprookjes herschreven, herontdekt of geschreven. Deze vertellingen ontwikkelen zich dus met de eeuwen mee en op bepaalde momenten worden zij meer of minder belang toegekend. Zelfs zonder dat het belang erkend wordt veranderen zij mee. De laatste veranderingen zijn gekomen door de feministische golven die ook het sprookjesland raakten. In de jaren zeventig vond er een ware sprookjesrenaissance plaats. Zo zijn er tegenwoordig meer sprookjes met een neutrale held, en vinden we bij Walt Disney meer en meer stoere prinsen of prinsessen.

Met de schreeuw om emancipatie en gelijkheid hebben we geleerd ons neutraler op te stellen. Daarbij zijn we misschien wel uit het oog geraakt dat geen mens gelijk is, ook al zouden ze zich geheel neutraal tegenover elkaar opstellen. We kunnen nog steeds niet de verwachting leggen op de ander om te handelen volgens ons ideaalbeeld. Ieder heeft een eigen idee en invulling van zijn of haar liefde.

Belangrijk is dus in hoeverre we in staat zijn ruimte over te laten aan elkaars idealen en tegelijkertijd ook nog aan ons eigen ideaal te voldoen. Dat laatste lijkt lastiger omdat we bij de willekeur van het ideaal van de ander we natuurlijk een knagend gevoel in onze onderbuik hebben dat ‘het om het even is’. Maar de erkenning van ieders eigen ideeën bij de liefde levert ons niet noodzakelijk een relatief beeld op van die liefde.

Zelfs al zou men een pragmatische benadering nemen tot het bestaan van de echte liefde en dus stellen dat er geen echte liefde is die voor ieder gelijk is vormgegeven, dan is nog niet gegeven dat men buiten het benoemen van de eigen liefde als echt niets meer over het bestaan van de echte liefde. Zij is misschien niet gelijk in haar vorm, maar dat betekent nog niet dat zij bestaat.

Het ogenschijnlijke voordeel dat de liefde in sprookjes heeft is dat zij zichzelf universeel maakt juist door haar tijdsgebondenheid. Zij is echt voor zolang het sprookje nog niet tot haar einde is. Ondanks dat het verhaal haar absolute voortbestaan tot in het einde der dagen erna claimt, komt er in werkelijkheid weer nieuw avontuur, een nieuw sprookje waarin de liefde weer opnieuw gewonnen moet worden.