Een van de meest problematische punten van de hedendaagse economische crisis is de manier waarop wij waarde toekennen aan de mensen die onze producten leveren. Hun producten zijn daarbij equivalent geworden voor de kwaliteit van hun gehele persoon. De wijze waarop zij zich verrijken is niet meer goed in de weegschaal te leggen bij de bepaling van de prijs van hun producten.

Kapitalisme kenmerkt zich door haar marktwerking, goederen die tegen andere goederen worden geruild. Een van de fundamenten van deze  theorie is toch wel de overzichtelijkheid van de markt en haar grootste misser is dat zij te weinig ruimte biedt voor ons respect voor de manier waarop de producten worden gemaakt of aangeboden.

Sinds jaar en dag gebruiken wij geld als ruilmiddel om de waarde te vertegenwoordigen van de goederen die wij ruilen. Oorspronkelijker dan het geld is de ruilhandel. Het geld is naar de markt gebracht toen men de nadelen van deze ruilhandel ondervond. Zo was er namelijk niet altijd sprake van wederzijdse gelijke behoeften. En nog meer was het moeilijk om de waarde van onze goederen op de juiste waarde te schatten. Van dat laatste hebben sommige producten meer last van dan anderen.

Men neme een huisarts die zeker in vroegere tijden natuurlijk maar zoveel kon betekenen voor de gezondheid van zijn patiënt, maar wat als hij wel het leven van die patiënt redt. Hoe zou dit ooit uit te drukken zijn in enigerlei waarde? Respect en in haar verlengde het genoten aanzien in de samenleving is hetgeen waarmee wij die waarde proberen uit te drukken.

In de hedendaagse tijden is geld als waardetoekennend middel niet zonder meer het middel om onze waardering uit te spreken. Waar we het voorheen moesten hebben van  een televisieoptreden waardoor we in staat waren om aan een groter publiek – dan alleen het eigen d0rp – mondiaal kenbaar te maken wie aanzien heeft of dient te krijgen. Maar daarmee gaat ieder deugdelijk persoon die niet op tv te zien is of die niet in een kleine gemeenschap leeft, verloren. Geld als ruilmiddel werkt in een beperkte gemeenschap, niet als mondiaal middel. Terwijl geld zelf pas haar waarde krijgt ten aanzien van de externe wereld. Zonder een ander die er iets voor wil verkopen, is het hebben van geld zinloos.

Dat geld het niet als middel tot marktwerking in een grote wijde wereld werkt blijkt niet zo zeer uit de huidige economische crisis. Tijdens deze crisis en in de vele analyses ervan blijft vaak onbesproken hoezeer geld nu niet meer voldoet aan het geven van de juiste waarde van menselijke excellentie. We zijn niet in staat om zonder meer nog de hoeveelheid geld van een gladjak met een leasebak te zien als het equivalent van zijn bijdrage aan de samenleving.

Maar in het bijzonder hebben onze kunsten moeite met de financiële overleving, terwijl ze het wel goed doen via een nieuwe manier van informatie verspreiding, het web. En onze bankdirecteur is niet meer te beoordelen op zijn deugdelijke karakter dat hij ten toon spreidt, hij is louter op de financiën, de behaalde resultaten te beoordelen.

Communities op het web hebben als groot voordeel dat men aanzien geniet in het vakgebied waarin men werkt. Met de verbreding van de reikwijdte van het internet en de uitbreiding van haar bruikbaarheid, is men over de gehele wereld in staat om een meerdere in het eigen specifieke en kleine vakgebied te erkennen. Zo ontstaat er een meritocratie. Een model waarbij de sociaal-economische positie van een individu is gebaseerd op de persoonlijke verdiensten (merites).

Het verschil tussen rijk en arm is vaak een van de redenen voor oorlog en het is niet de manier om het verschil tussen uitstekende, normale en slechte mensen te laten zien. Naast dat dit verschil bepaald niet ons utopisch ideaal is van een samenleving, is het ook een van de minpunten van het kapitalisme waar vandaag de dag menigeen over struikelt tijdens de debatten over de verrijking aan de top.

Het kapitalisme heeft wel als basisidee van de marktwerking dat men een meritocratische benadering van de producten op de markt heeft, maar geld zegt natuurlijk maar zoveel. Degene die het product aanbiedt bepaalt de prijs van het product, mede op basis van de prijs van soortgelijk producten op de markt en de vraag naar het product. De consument is in een onoverzichtelijke markt natuurlijk niet zozeer in staat om alle gelijke producten te vergelijken of te vinden.

Het web maakt het voor ons mogelijk om beter de producten, het menselijk kapitaal en de virtuozen te vergelijken. De waarde wordt nauwkeuriger vastgesteld en de consument kan die waarde ook beter toekennen. Het aantal hits in Google wordt de vervanging van de lease-bak van de gladjak.